GS.TS.NGƯT Nguyễn Thị Lan được tôn vinh là phụ nữ tiêu biểu

GS.TS Nguyễn Thị Lan - Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam là 1 trong 10 phụ nữ tiêu biểu được tôn vinh vì có nhiều đổi mới sáng tạo.

GS.TS Nguyễn Thị Lan (thứ 3 từ phải qua trái) là 1 trong 10 gương mặt được tôn vinh.

Tại Hội nghị Ngày Lương thực thế giới năm 2026 (ngày 15/10) do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) tổ chức tại TPHCM, 10 phụ nữ tiêu biểu có đóng góp cho nông nghiệp, hệ thống nông nghiệp – thực phẩm và phát triển nông thôn đã được tôn vinh.

Các gương mặt được ghi nhận đến từ nhiều lĩnh vực gồm: Trực tiếp tổ chức sản xuất, phát triển doanh nghiệp và chuỗi giá trị, nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ, khuyến nông và quản lý.

Hoạt động này khẳng định vai trò của phụ nữ trong đổi mới sáng tạo, phát triển sinh kế và xây dựng chuỗi giá trị bền vững, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết tạo điều kiện để phụ nữ tiếp cận tri thức, công nghệ, nguồn vốn và thị trường, tham gia vào quá trình ra quyết định và đảm nhận vai trò lãnh đạo.

GS.TS Nguyễn Thị Lan - đại biểu Quốc hội TP Hà Nội, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam là 1 trong 10 gương mặt được tôn vinh.

Nữ giáo sư trẻ nhất ngành Thú y Việt Nam

GS.TS Nguyễn Thị Lan, đại biểu Quốc hội TP Hà Nội, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam.

Sinh năm 1974, GS.TS Nguyễn Thị Lan tốt nghiệp đại học ngành Thú y tại Trường Đại học Nông nghiệp I (nay là Học viện Nông nghiệp Việt Nam), sau đó nghiên cứu chuyên sâu về bệnh lý học và virus học thú y tại Nhật Bản. Năm 2007, bà bảo vệ thành công luận án tiến sĩ loại xuất sắc tại Đại học Miyazaki.

Lĩnh vực nghiên cứu cốt lõi của GS.TS Nguyễn Thị Lan là công nghệ sinh học thú y, dịch tễ học và chẩn đoán bệnh trên vật nuôi, với trọng tâm là các bệnh truyền nhiễm ảnh hưởng lớn đến ngành chăn nuôi và an ninh lương thực - thực phẩm quốc gia.

Sau khi hoàn thành chương trình tiến sĩ, bà trở về giảng dạy và nghiên cứu tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Năm 2018, ở tuổi 44, bà được phong học hàm Giáo sư, trở thành nữ giáo sư trẻ nhất ngành Thú y Việt Nam và của Học viện.

Trước đó, năm 2016, GS.TS Nguyễn Thị Lan được bổ nhiệm Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, trở thành nữ Giám đốc trẻ nhất trong lịch sử Học viện, một trong những cơ sở đào tạo nông nghiệp lâu đời và lớn nhất cả nước.

Đến nay, bà có 10 năm liên tục giữ vai trò là Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam.

Bên cạnh công tác chuyên môn và quản lý, từ năm 2016 cho tới nay, GS.TS Nguyễn Thị Lan được cử tri tín nhiệm bầu làm đại biểu Quốc hội ba khóa liên tiếp (khóa XIV, XV, XVI), đại diện đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội.

Hiện bà là Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội.

Đây là một sự kết hợp hiếm gặp giữa vai trò nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục đại học và nhà lập pháp. GS.TS Nguyễn Thị Lan tham gia nghiên cứu hoạch định chính sách khoa học - công nghệ và giáo dục đại học ở tầm quốc gia.

Hình mẫu tiêu biểu cho vai trò của phụ nữ trong khoa học

Giáo sư Nguyễn Thị Lan cùng Bộ trưởng Trần Đức Thắng tham quan trung tâm nghiên cứu của Học viện Nông nghiệp, đồng thời lắng nghe định hướng phát triển trong thời gian tới nhằm bắt kịp xu thế hội nhập quốc tế của người đứng đầu ngành Nông nghiệp và Môi trường. Ảnh: Khương Trung.

Là một trong số ít nữ giáo sư, nhà khoa học đầu ngành giữ đồng thời cương vị lãnh đạo một cơ sở đào tạo đại học trọng điểm quốc gia và đại biểu Quốc hội, GS.TS Nguyễn Thị Lan là hình mẫu tiêu biểu cho vai trò của phụ nữ trong khoa học nông nghiệp và phát triển hệ thống nông nghiệp - thực phẩm Việt Nam, phù hợp với tinh thần Năm Quốc tế Phụ nữ làm Nông nghiệp 2026.

Là chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực Thú y và nông nghiệp, trên cương vị Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu xuất sắc và Đổi mới sáng tạo, GS.TS Nguyễn Thị Lan đã lãnh đạo Học viện tạo nhiều đột phá, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu, đưa tri thức khoa học vào thực tiễn, tạo giá trị gia tăng cho nông nghiệp, người nông dân và cộng đồng.

Đồng thời, với vai trò Trưởng Phòng thí nghiệm trọng điểm Công nghệ sinh học Thú y, GS.TS Nguyễn Thị Lan trực tiếp tham gia nghiên cứu khoa học, chẩn đoán dịch bệnh, phát triển các giải pháp phòng và điều trị bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên vật nuôi, đặc biệt là các bệnh truyền lây giữa động vật và người, góp phần nâng cao năng lực ứng phó dịch bệnh của Việt Nam theo cách tiếp cận Một sức khỏe.

Trong suốt thời gian công tác, GS.TS Nguyễn Thị Lan đã công bố 159 công trình khoa học (55 bài báo quốc tế; 104 bài báo trong nước) và 36 đề tài nghiên cứu khoa học công nghệ (trong đó, trực tiếp chủ nhiệm 6 đề tài cấp Nhà nước và cấp Bộ).

Lĩnh vực nghiên cứu cốt lõi của GS.TS Nguyễn Thị Lan là công nghệ sinh học thú y, dịch tễ học và chẩn đoán bệnh trên vật nuôi.

Thông qua các đề tài nghiên cứu, GS.TS Nguyễn Thị Lan và cộng sự đã tạo ra được nhiều sản phẩm công nghệ có tính ứng dụng cao như: sản xuất vắc xin dịch tả lợn Châu Phi góp phần khống chế dịch bệnh; Kít chẩn đoán nhanh tai xanh; Vắc-xin phòng bệnh Care ở chó; Chế phẩm đệm lót sinh học…

Các kết quả nghiên cứu này đã và đang được chuyển giao rộng rãi cho địa phương và các doanh nghiệp thông qua các dự án sản xuất thử nghiệm, chuyển giao công nghệ, góp phần trực tiếp bảo vệ sinh kế hàng triệu hộ chăn nuôi và giữ vững an ninh dinh dưỡng quốc gia.

Dưới sự điều hành của GS.TS Nguyễn Thị Lan, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã chuyển mình theo mô hình tự chủ đại học, mở rộng hợp tác trong đào tạo và nghiên cứu với hơn 100 trường đại học, tổ chức quốc tế, 200 doanh nghiệp trong nước và hầu khắp các tỉnh, thành tại Việt Nam.

Bà cũng đã xây dựng và điều hành 49 nhóm nghiên cứu mạnh trong nông nghiệp, 21 viện, trung tâm, công ty, tạo ra giá trị lớn cho cộng đồng và xã hội.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn trao Huân chương Lao động hạng Nhất tặng Học viện Nông nghiệp Việt Nam.

Thúc đẩy công nghệ mới và chuyển đổi số

Song song đó, với vai trò là đại biểu Quốc hội ba nhiệm kỳ liên tiếp, GS.TS Nguyễn Thị Lan đã đóng góp ý kiến chuyên sâu, mang góc nhìn khoa học vào hàng loạt dự thảo luật và nghị quyết quan trọng (từ giáo dục đại học, khoa học công nghệ, chuyển giao công nghệ đến nông nghiệp, khuyến nông, quy hoạch nông thôn, kinh tế tư nhân, thương mại điện tử và an ninh mạng) với trọng tâm xuyên suốt là gắn kết "nhà nước - nhà khoa học - doanh nghiệp - nông dân", thúc đẩy công nghệ mới và chuyển đổi số trong nông nghiệp Việt Nam.

Về đổi mới sáng tạo, GS.TS Nguyễn Thị Lan thúc đẩy xây dựng 10 doanh nghiệp spin-off, đề xuất cơ chế sandbox cho công nghệ mới trong nông nghiệp thông minh, giúp hệ thống nông nghiệp Việt Nam tăng khả năng chống chịu trước dịch bệnh và biến đổi khí hậu.

Với vai trò đại biểu Quốc hội, GS.TS Nguyễn Thị Lan đã có nhiều đóng góp ý kiến chuyên sâu, mang góc nhìn khoa học vào hàng loạt dự thảo luật và nghị quyết quan trọng.

Về phát triển cộng đồng, GS.TS Nguyễn Thị Lan thúc đẩy chính sách "tam nông", tổ chức nhiều buổi làm việc với các địa phương để thúc đẩy hệ thống doanh nghiệp, HTX và các nông hộ, dành nhiều học bổng cho sinh viên vùng khó khăn. Trực tiếp nhận đặt hàng của các doanh nghiệp/HTX để nghiên cứu, xây dựng các giải pháp bền vững cho bài toán thực tiễn.

Bà trực tiếp chỉ đạo việc triển khai nhiều dự án hợp tác với FAO. Nổi bật là Dự án GCP/GLO/712/JPN (2017-2022) nhằm cải thiện dinh dưỡng thông qua hệ thống thực phẩm: Học viện đã rà soát 12 chương trình đào tạo tại 4 trường đại học, từ đó triển khai 5 học phần thí điểm theo hướng "hệ thống thực phẩm chú trọng dinh dưỡng" (Nutrition-sensitive Food Systems).

GS.TS Nguyễn Thị Lan đã đưa Học viện trở thành đầu mối hợp tác đa bên với FAO, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Bộ GD&ĐT, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, CIAT và 10 trường đại học trên cả nước để tổ chức các hội thảo quốc gia về hệ thống dữ liệu nghiên cứu nông nghiệp AGRIS của FAO (2019- 2020).

GS.TS Nguyễn Thị Lan cũng chỉ đạo Học viện Nông nghiệp Việt Nam chủ trì phối hợp FAO triển khai Chương trình "Không còn nạn đói" (năm 2023) và dự án truyền thông về lao động trẻ em trong nông nghiệp (năm 2021) cùng FAO-ILO.

GS.TS Nguyễn Thị Lan - Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam trình bày Diễn văn kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện.